جرایم اینترنتی ، تعاریف و آسیب ها 
کاری از : پریسا انصاری / دانشجوی سال آخرارتباطات
مقدمه :
انگهريک از سه قرن گذشته با يک انقلاب تکنولوژيک ظهور یافته است. قرن هيجدهم عرصه بروز ماشينهاي مکانيکي ، قرن نوزدهم زمان اختراع ماشين بخارو قرن بيستم قرن تکنولوژي جمع آوري، پردازش و توزيع اطلاعات مي باشد. در اين قرن شاهد ايجاد شبکه هاي بين المللي تلفن، اختراع راديو و تلويزيون تولد و رشد فوق العاده صنايع کامپيوتري و پرتاب و به کارگيري ماهواره ها به منظور برقراري ارتباطات جهاني بوده ايم. از زمان ظهور اولين کامپيوتر هاي IBM چيزي قريب به بيست سال مي گذرد و دراين مدت بسيار کوتاه دنياي کامپيوتر شاهد پيشرفتها ونوآوري هاي بسيار زياد و حتي شگفت انگيزي بوده است. ( حسنی ،فرنود 1382 ).ابر
جرم و جنایت در هر فضایی که رخ دهد اثرات محدود کننده ای را به دنبال دارد .اینترنت فضایی است که در آن میزان تشخیص هویت به کمتریت حد امکان می رسد . زمان و مکان در پرتو این تکنولوژی نه چندان قدیمی دیگر پرمعنی و دست و پاگیر نیستند .با توجه به حذف و یا کمرنگ شدن این عناصر دستیابی به درجه ای از اطلاعات کار دشواری به نظر نمی رسد و آن طور که در فضای واقعی زندگی انسان ها رخنه کردن در اطلاعات شخصی و انواع دزدی ها ابزار آلات و صرف وقت و محدودیت های خاصی را به دنبال دارد در فضای مجازی از طریق کانال هایی که برای متخصصین کامپیوتر کار دشواری نمی باشد هر نوع جرم و نقض قانونی در این محیط اتفاق می افتد .
سوال اصلی من در این مقاله این است که آسیب های اینترنتی چیست ؟ مهم ترین آن ها کدامند ؟ این آسیب ها از کجا ناشی می شود ؟
در این مقاله تعاریفی از کلمات کلیدی این مقاله ارائه شده است که به آگاهی افراد در این زمینه می افزاید .
در ابتدا تعریفی از شبکه اینترنت ، جرایم رایانه ای ، مثال هایی در این زمینه ، تعاریفی از هک کردن و ویروس های رایانه ای ارائه شده است .
در آغاز ابداع اینترنت ،امکانات متنوع و مختلف وهمه ی زوایای قدرت این پدیده ی نوظهور شناخته شده نبوده و در واقع بسیاری اتفاقات افتاده است و پس از آن عده ای در صدد تبیین در این زمینه وارد عمل شده اند .در ابتدا تاریخچه ی کوتاهی از اینترنت برای آشنایی بیشتر از این محیط و امکانات آن ارائه می شود و سپس به جرایم در حال وقوع در فضای مجازی می پردازیم .
تعریف شبکه جهانی اینترنت :
"اينترنت مجموعهاي جهاني از شبكههاي بزرگ و كوچك است كه به هم پيوستهاند و نام اينترنت (شبكههاي در هم تنيده) از همين مجموعه گرفته شده است.
اينترنت از مجموعه اي شبكه كامپيوتري بزرگ و كوچك تشكيل شده است . شبكه هاي فوق با روش هاي متفاوتي به يكديگر متصل و موجوديت واحدي با نام "اينترنت " را به وجود آورده اند . نام در نظر گرفته شده براي شبكه فوق از تركيب واژه هاي " Inter connected " و " Net work " انتخاب شده است . که معنی اصل آن شبكه هاي به هم مرتبط فرض می شود. " (تقوایی زحمتکش 1385 )
" اینترنت در سال 1964 توسط محققی به نام پائول باران در شرکت راند ابداع شد . وی به دنبال روشی برای مطمئن سازی ارتباط پنتاگون (وزارت دفاع ایالت متحده امریکا ) با اعضای ارتش به هنگام حمله ی واقعی اتمی بود و یک شبکه ارتباطات رایانه ای غیر متمرکز را پیشنهاد کرد که در آن رایانه ای مرکزی وجود نداشت در چنین شبکه ای که اینترنت آپارنت نام داشت حتی در صورت انهدام و خرابی یک یا چند رایانه همچنان امکان تبادل اطلاعات بین سایر رایانه های باقی مانده وجود خواهد داشت . در اوایل دهه ی هفتاد میلادی محققان دریافتند که اینترنت علاوه بر روشی برای برقراری ارتباطات بین قسمت های مختلف ارتش ، روش کم هزینه ای برای برقراری ارتباطات بین اشخاص و سازمان هاست . " (فتاحی 1385 )
در واقع انگیزه ی بنیادین شکل گیری اینترنت حصول اطمینان از امکان برقراری ارتباطات پیوسته است .
این تاریخچه در واقع سند محکمی است برای این که در یابیم اتفاقاتی افتاده است و حال باید در جهت تبیین و جلوگیری از آن ها اقداماتی در حال اجرا باشد . در ابتدا کسی شاید از این همه وسعت و قدرت فضای مجازی اطلاع نداشت . همه چیز در پرده ی زمان پنهان شده است و فقط با کنار رفتن این پرده است که می توان قضاوت کرد که یک تکنولوژی خوب است و یا بد . تکنولوژی حکم شمشیر دو لبه ای را دارد که به آسانی نمی توان آن را به دست گرفت . در هر حال از یک سو زخمی هرچند کوچک بر جای می گذارد .
اینترنت مثل هر پدیده ی دیگری که جدید و تازه ظهور است قادر به معرفی همه ی سطوح توانایی های خویش نمی باشد . نمی توان گفت اینترنت خوب است و یا بد . نظریات متفاوت و زیادی در این زمینه وجود دارد .
به عنوان مثال بنیگر (1987) در این باره می گوید : ابزار های اینترنتی باعث بالا بردن رشد کاذب و نه واقعی جوامع می شوند و یا برسوک اظهار می کند که این ابزارها نوع جدیدی از فردگرایی افراطی را پرورش می دهند . همچنین بنت و گرانت در ارتباط با موضوع جرایم اینترنتی می گویند که بهره گیری از اینترنت تجاوز به حریم های خصوصی را تسهیل می کند روچلين (8-1997)فكر مي كند كه اينترنت زندگي مدرن را با داده هاي بي مصرف و فن آوري هاي دست و پا گير به صورتي در هم و بر هم در مي آورد.. بعضي ديگر مانند : ني و اربرينگ استدلال كرده اند كه اينترنت شبكه هاي اجتماعي را متلاشي مي كند و افراد را از خانواده هاي خود و دوستانشان جدا مي سازد و آنان را اگر معتاد اينترنت نكند حداقل گوشه گير مي كند . و البته عده ای دیگر که بر خوب بودن اینترنت تاکید می کنند از جمله اين گروه كارين كراس (1997) است . او معتقد است كه اينترنت امكان گردش عقايد در بين مخاطبان گسترده اي را فراهم مي سازد و در نتيجه به كارآفريناني كه داراي ايده هاي خوب هستند ، كمك مي كند سرمايه مورد نياز را بيابند و تخصص خود را به صورت خدمات و محصولات قابل عرضه در بازار تبديل كنند . اسپرول و كيسلر (1992) بر اين باورند كه فن آوري هاي اينترنتي ممكن است به كاهش اختلاف طبقاتي كمك كند . مور (1998) مي گويد استفاده از اينترنت " قدرت نخبگان سنتي را كه اطلاعات را به صورت انحصاري در آورده بودند تضعيف مي كند." اتزيوني (1997)معتقد است كه اينترنت شكل هاي جالب و جديد ي از ارتباط را ايجاد مي كند. از نظر شوارتز ((1996)استفاده از اينترنت " فعال بودن شهر وندان را آسانتر و مؤثرتر مي كند." ديزارد و فيشكين (1997) نيز معتقد بودند كه فضاي مجازي دركل، جامعهاي انديشمند را ترغيب ميكند. ( ترجمه : هلن صدیق بنای – همشهری آن لاین – 1385 )
نتیجه ای که از این نظرات مختلف می توان گرفت این است که فضای مجازی هم چون سایر چیزها صرفا خوب یا بد نیست . ابعاد خوب و یا بد را با هم دارد . اگر در این مقاله به موضوع جرایم اینترنتی که یکی از نکات منفی اینترنت و البته نه اینترنت بلکه برخی کاربران آن می باشد نباید نقاط تحسین برانگیز ان را از یاد برد تسهیل امور و برقراری سریع و بسیاری ویژگی های دیگر را نباید نادیده گرفت .به موضوع اصلی این مقاله یعنی جرایم اینترنتی باز می گردیم .
جیم کلاوی و دن مرداک اینترنت را یگانه رسانه ی جامع و تاثیرگذار در ارتباطات فراگیر جهانی می دانند که تا به حال بشرآنرا تجربه کرده است. همچنین آنرا تنها رسانه ای میدانند که به طور رایگان متن ، صدا ، موسیقی ، عکس و تصاویر مهیج ، برنامه های کامپیوتری و امکان فعالیتهای فردی را یکجا جمع میکند. ) جیم کلاوی و همکاران 1998 ن) فضای مجازی فضایی متکثر شناخته می شود که برخلاف رسانه های سنتی مخاطب در مواجه با پیام می تواند دست به گزینش اطلاعات بزند. آنرا انتخاب کند، نفی کند و یا حتی خود با تولید اطلاعات آنرا به چالش نقد بکشاند.
دو نوع تعریف برای جرایم اینترنتی ارائه شده است : تعریف محدود و تعریف گسترده .
تعریف محدود جرایم رایانه ای : جرمی که در فضای مجازی رخ می دهد و اگر رایانه وسیله و ابزار جرم باشد آن جرم را نمی توان در زمره ی جرایم رایانه ای قرار داد یعنی رایانه وسیله ای باشد برای جرمی که در فضای واقعی پدید آید .
تعریف گسترده ی جرایم رایانه ای : انجام عمل و یا ترک عملی که به وسیله ی سیستم های رایانه ای انجام گیرد جرم رایانه ای محسوب می شود .
از این منظر جرم رایانه ای به سه دسته تقسیم می شود :
1 – رایانه موضوع جرم باشد . به این معنی که رایانه و تجهیزات رایانه ای منجر به ارتکاب جرم شوند . در واقع جرایم سنتی همچون سرقت و تخریب تجهیزات اتفاق می افتد .
2_ رایانه واسطه جرم باشد . در این حالت از رایانه برای جعل گواهی نامه ، مدرک و... استفاده می شود .
3 _ جرایم محض رایانه ای نوع آخر این گونه تخلفات می باشد . هک کردن و دسترسی به همه ی اطلاعات موجود درکامپیوترها و یا ویروس ها و کرم هایی که کامپیوترها را از پا در می آورند از این دسته می باشند . در واقع موضوع اصلی این مقاله دسته ی سوم می باشد که رابطه ی مستقیم با اینترنت دارند . (رفوگر 1385)
انواع جرایم اینترنتی :
جرم و جنایت در هر حوزه ای که اتفاق بیفتد دارای جزئیات بسیاری است و به نظر می رسد دسته بندی و ذکر همه ی جرایم موضوعی است که به سادگی قابل طرح نمی باشد . اما به طور کلی می توان به مواردی از قبیل انواع سوء استفاده از نام و موقعیت افرد و موسسات و شرکت های دولتی و خصوصی ، سرقت های اینترنتی ، هک کردن سیستم های کامپیوتر افراد و شرکت ها و دسترسی به همه ی اطلاعات موجود در آن ها ،سرقت هویت ، انتشار اکاذیب ، تصاویر و فیلم های مستهجن ، نقض حق مالکیت ، ارسال مطالب ، ورود به حریم خصوصی افراد و .. به عنوان مهم ترین جرایم اینترنتی اشاره کرد . در جرایم فوق روش های متنوعی برای ارتکاب جرم وجود دارد . به عنوان مثال سارقان اینترنتی با ارسال یک ایمیل در لباس سازمان های مالی و حقوقی از اشخاص می خواهند که اطلاعات حساب های بانکی خویش را در اختیار آن ها قرار دهند و به دلیل اسناد جعلی که وجود دارد کاربر فریب این دسته ایمیل ها را خورده و اطلاعاتی در زمینه ی مذکور در اختیار سارقان قرار می دهد . ( رویترز _ مهم ترین جرایم اینترنتی و امنیت اطلاعات _ 1385 )
اولین جرایم اینترنتی در جهان :
پیشینه ی چندان مشخصی از جرایم رایانه ای و اینترنتی در دست نمی باشد . بر اساس اطلاعات به دست آمده منشا این دسته جرایم به رویس برمی گردد . او که مورد بی مهری مسئولان یک شرکت فروش عمده ی میوه و سبزی قرار می گیرد به عنوان حسابدار آن ها انتخاب می شود . از طریق کامپیوتر اقدام به حسابرسی کرده و با تغییر قیمت ها و تنظیم درآمد جنس ، مبلغی از اصل آن را به حساب خویش واریز می کرده است . او این کار را ادامه می دهد به طوری که پس از شش سال به یک میلیون دلار دست می یابد . اما سرانجام وی چندان خوشایند نیست . او چون قادر به توقف این مکانیزم نبود خودش را به مسئولان معرفی می کند و به ده سال زندان محکوم می شود .
این اتفاق جرقه ای بود برای اتخاذ تصمیم مناسب و همچنین وضع قوانین خاصی برای این دسته جرایم .
اولین جرایم اینترنتی در ایران :
در تاریخ بیست و شش خرداد 1378 یک کارگر چاپخانه و یک دانشجوی کامپیوتر در کرمان اقدام به جعل چک های تضمینی مسافرتی کردند . در واقع این جرم در حوزه ی اینترنت اتفاق نیفتاده و یک جرم کامپیوتری محسوب می شود . پس از این جرم رایانه ای گروهی موسوم به مش قاسم به هک کردن سیستم های کامپیوتری پرداختند . این اولین جرمی بود که در فضای سایبر در ایران اتفاق افتاد .
طبق امار سال 1384 ،53 پرونده مربوط به جرایم اینترنتی در کشور تشکیل شده است . از مهم ترین آن ها 32 مورد استفاده از کارت های اعتباری ، 11 مورد کلاه برداری اینترنی ، 7 مورد ایجاد مزاحمت از طریق اینترنت ، 3 مورد کپی رایت ، 2 مورد نشر اکاذیب و 5 مورد موضوعات دیگر بوده است . (مهدی فتاحی 1385 )
یک مثال :
یکی از مهم ترین اتفاقات اخیر که شایعات بسیار زیادی را به دنبال داشته است پخش فیلم شخصی یکی از بازیگران زن در ایران می باشد . با استناد به برخی منابع اینترنتی فضای سایبر اولین فضایی بوده است که این فیلم در آن به نمایش در آمده است . هتک حرمت افراد و چنین جنایاتی در سطح فضای مجازی که ارتباط مستقیمی با محیط واقعی و محل زندگی ما دارد از نکات منفی دسترسی افراد مجرم به اینترنت می باشد . این اتفاق که این اواخر موضوع بسیاری از محافل علمی و غیر علمی بوده است در واقع تلنگری است برای جدی دانستن جرایم اینترنتی . در این مثال بارز تقابل جهان واقعی و مجازی به وضوح احساس می شود . این اتفاق در فضای مجازی افتاده است اما تاثیرات و آسیب هایی که در پی آن می آید دامنگیر جامعه ی واقعی است . به نظر می رسد جرایمی که در این حیطه اتفاق می افتند از پست ترین جرم ها می باشند . با این اتفاقات مرگ شغلی و اجتماعی و حتی زندگی شخصی یک انسان یک باره و در یک لحظه رخ می دهد . به تعبیر یکی از سایت های اینترنتی این دسته جرایم در واقع نوعی اسید پاشی اینترنتی می باشند که پیکره ی یک انسان را می سوزاند و از بین می برد و پس از هزاران بار جراحی خسارات وارد شده جبران نمی گردد . در چنین حوادثی لزوم حمایت های قانونی بسیار چشمگیر است .
یکی از انواع جرایم اینترنتی که قبلا ذکر شد هک کردن سیستم های کامپیوتری می باشد . در اینجا به توضیح مختصری در این باره می پردازیم :
هک چیست :
"هر نوع نفوذ که توسط هکر در یک سیستم امینتی شبکه و کامپیوتری انجام گیرد هک گفته می شود البته نفوذ می تواند تنها وروردبه سیستم اطلاعاتی باشد و یا نفوذگر جلوتر رفته و بخشی از اطلاعات شما را تغییر داده و یا نابود نماید حتی هکر می تواند با توجه به میزان نفوذ انجام شده کل مدیریت وب سایت یا سیستم شبکه کامپیوتری را در دست بگیرید و شما را دچار مشکل جدی کند. " (محمدی 1385)
هکر کیست :
در واقع هکر ها معمولا انسان هایی هستند که ضریب هوشی بالایی دارند و دانش نسبتا زیادی در زمینه ی کامپیوتر دارند . هکرها می توانند وارد سیستم کامپیوتر کاربر شوند و مدیریت بخش هایی از کامپیوتر و در مواردی همه ی بخش ها را در دست بگیرند . در واقع همه ی سیستم های اینترنتی و کامپیوتری دارای نقاط ضعفی می باشد و هکرها از طریق این دسترسی به این نقاط ضعف می توانند به سیستم ها نفوذ کنند .
دلایلی که برای هک کردن سیستم ها ذکر شده است متعدد می باشد : برخی از هکرها برای به رخ کشیدن توانایی و دانش و همچنین میزان تسلطشان دست به چنین کاری می زنند . برخی برای گرفتن انتقام هک می کنند و بعضی دلایلی شخصی غیر از انتقام گرفتن دارند . عده ای بدون هیچ دلیل خاصی و شاید بر اثر عادت به ایجاد مزاحمت سیستم های کامپیوتری افراد را هک می کنند همچون مزاحمان تلفنی که برای سرگرمی و گذران وقت این کار را می کنند . یک علت دیگر می تواند وجود داشته باشد آن هم اعلام ضعف شبکه و عدم امنیت سیستم می باشد .دستیابی به اموال اشخاص و شرکت ها و در واقع سرقت اینترنتی و رسیدن به پول ودارایی یکی دیگر از دلایل این موضوع می باشد . هکرها بیشتر از ایمیل برای هک کردن استفاده کرده و همچنین به سرعت آدرس خویش را عوض کرده که شناسایی نشوند . (دبیر 1385 )
انواع هکرها :
هکرها انواعی دارند که عبارتند از :
1 ـ هكرهاي كلاه سفيد
به این هکرها سامورایی نیز گفته می شود در واقع آنها در جهت شناخت معایب سیستم این کار را انجام می دهند و قصد هیچ گونه سوء استفاده ای ندارند . بسیاری از شرکت ها برای ایجاد امنیت از چنین هکرهایی استفاده می کنند . دوست بودن با چنین هکرها بسیار مفید می باشد .
2 ـ هكرهاي كلاه سياه – واکر
فعالیت واکر ها دقیقا برعکس گروه کلاه سفید ها می باشد . واکرها به سیستم ها نفوذ کرده و قصد آن ها سوء استفاده از اطلاعات می باشد . ایم دسته از هکرها بیشترین آسیب ها را به افراد و شرکت ها می زنند .
3 ـ قفل بازكن يا كراكر
این گروه از نظر ماهیتی هم چون دسته ی قبل یعنی کلاه سیاه ها می باشد . آن ها قفل برنامه هایی را که فقط در صورت داشتن کد می توان به آن ها دست یافت را باز می کنند و به طور رایگان و بدون پرداخت هیچ هزینه ای از آن ها استفاده می کنند .
4- پراکر
از قديمي ترين و در واقع هكرهاي اوليه اي بودند كه براي كارشان نياز به كامپيوتر نداشتند و بيشتر كارشان نفوذ به خطوط تلفن براي تماس مجاني ، استراق سمع و ... بود .
5 ـ هكرهاي جوان
این گروه در واقع از آن دسته هکرهایی هستند که معمولا برای سرگرمی و اعلام قدرت انجام می گیرد بیشتر جوانان در مدرسه و یا دانشگاه در این گروه قرار می گیرند . اما گاهی نیز اهدافی هم چون دسترسی به اطلاعاتی مثل لیست نمرات و یا اطلاعات شخصی در پس چنین هک هایی می باشد . )محمدی
نتیجه گیری :
فضای مجازی که در سال های اخیر به محیط بدون مانع جدی برای ایجاد ارتباط و دسترسی به اطلاعات و عرضه ی مطالب تبدیل شده است . میدانی برای بروز جرایمی شده است که به دلیل اینکه تنها از طریق کانال ارتباطی اینترنت امکان ارتکاب آن ها وجود دارد به جرایم اینترنی معروف شده اند .جرم و جنایت نه تنها در فضای واقعی جامعه اتفاق می افتد بلکه در فضای مجازی از شدت عمل بیشتری برخوردار است . اگر برای مقابله با آسیب های چنین جرایمی از نیروهای متعددی در جامعه استفاده می شود ، لزوم حضور امنیت در فضای سایبر ملموس و معقول می باشد .
اینترنت فضایی است که جز تسهیل امور برای کاربران در واقع محیطی شده است برای خلاف کاران . اگر فضای مجازی ، شهرهای مجازی را با امکانات بسیار زیادی به وجود آورده است که در آن ها لزوم حضور فیزیکی برای پرداخت فیش ها و قبوض مختلف در بانک ها و هم چنین بسیاری از خرید ها و حتی برای آموزش در دانشگاه ها وجود ندارد اما در کنار همه ی این محسنات جرایمی که هر لحظه در این فضا اتفاق می افتد چشم گیر است .
هیچ چیز نمی تواند به طور مطلق خوب و یا بد باشد همه ی امور طیفی از خوبی و بدی هستند . اینترنت نیز علاوه بر همه ی امکاناتی که در اختیار کاربر قرار می دهد ، آسیب های جسمی و روحی نیز برای افراد به ارمغان می آورد . اتفاقاتی که در فضای مجازی می افتد جهان واقعی انسان ها را نیز تحت تاثیر قرار می دهد و دامنگیر زندگی می باشد . خسارات ناشی از این دسته جرایم ابعاد وسیعی دارد که خسارات مالی و اجتمعی بخشی از آن می باشد . در آخر به آماری در زمینه ی خسارات مالی جرایم اینترنتی اشاره می کنیم تا ملموس تر میزان آسیب های جرایم اینترنتی ادراک شود .
والری مانفن ، مشاور وزارت خزانه داری آمریکا در این باره به رویترز گفت: سال قبل برای اولین بار، میزان جرایم اینترنتی با زیان 105 میلیارد دلاری از میزان ارزش فروش مواد مخدر فراتر رفت. وی افزود: با این رشد سریع جرایم اینترنتی، نهادهای قانونگذار قادر به مقابله با آن نخواهند بود
منابع :
- تقوایی زحمتکش ، م ، (1385) ، تعریف شبکه جهانی اینترنت internet : آشنایی با مبانی ؛ مفاهیم و تعریف اینترنت وب سایت بانک مقالات فن آوری اطلاعات و ارتباطات یزد
- جزوه کلاس درس مطالعات فضای مجازی ، دکتر عاملی ، سال تحصیلی 86 - 85
- حسنی ، ف .1382 ، شاخص های راهبری اطلاعات در سازمان. سایت آی تی ایران
- رفوگر ، م، (1385) ، جرایم رایانه ای ، وبلاگ به هر کس هر آنچه حق اوست باید داد.
- دبیر ، (1385 ) زیان 105 میلیارد دلاری جرایم رایانه ای دریک سال ، خبرگزاری ایسکانیوز
- فتاحی ، م ، (1385) ، جرایم رایانه ای ،همشهری آن لاین
- محمدرضا ، (1385) ، مهمترین جرایم اینترنتی و امنیت اطلاعات ، وبلاگ دنیای مجازی
- محمدی ، م ، (1385) ، هک چیست، هکر کیست و انواع هدف و تقسیم بندی نفوذ هک کدام است؟ ، سایت بانک مقالات فن آوری اطلاعات و ارتباطات یزد
- Jim Calloway and Dan Murdock, Attorney Advertising in Cyberspace Originally published Oklahoma Bar Journal July 18, 1998 - Vol. 69; No. 29







